Lang thang Lễ hội hoa Hà Nội

(Ảnh trên: Hoàng Trọng Muôn trong Lễ hội hoa Hà Nội)

Những ngày cuối cùng của năm Dương lịch, mặc dù bận rộn vô cùng với công việc làm điểm, tổng kết của một giáo viên mỗi khi hết học kỳ nhưng tôi vẫn cố gắng dành thời gian để lượn Hà Nội. Cũng muốn thưởng thức Lễ hội Hoa, hoạt động mở màn chào mừng kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội, cũng muốn thưởng thức không khí đầu năm của Thủ đô, và cũng muốn xả hơi chút ít cho đỡ mệt.

Cũng định để Tết Dương Lịch được nghỉ sẽ dành cả một ngày "hát lượn" trên Thủ đô cho "thoải con gà mái" nhưng vì ngày 1 - 1 đã có hẹn làm việc với một lò vật ở huyện Bình Lục (Hà Nam) và cũng sợ hoa sẽ lại bị phá sớm sau lễ như mọi lần nên đành phải tranh thủ lặn lội lên ngay. Lễ hội Hoa khai mạc tối hôm qua, thứ Tư, ngày 30 – 12 – 2009 thì ngay chiều thứ Năm, ngày 31 – 12 – 2009, tôi “dạt” ngay về Hà Nội bằng được, dù chỉ lang thang được nửa ngày. Với lại sau khi xem truyền hình trực tiếp khai mạc lễ hội Hoa trên VTV2 xong, cái thằng tôi cứ rộn hết cả ràng lên. Vì thế, không thể hoãn sự sung sướng lại, tôi phải dự Lễ hội hoa trước rồi mới có thể yên tâm làm các việc khác được.

Lòng thắc thỏm lo, không biết có còn hoa đẹp để ngắm nghía nữa không, hay lại như những Lễ hội hoa trước kia, tôi chỉ chậm chân một chút là lên đến nơi chỉ được nhìn thấy “một bãi chiến trường” ngổn ngang xác hoa dập nát. Nhưng cũng hy vọng thật nhiều là người dân Thủ đô mình đang đón mừng nghìn năm tuổi của thành phố anh hùng nên chắc chắn sẽ văn minh hơn, để phố hoa còn đẹp mãi những ngày đầu năm mới 2010. Với lại Lễ hội Hoa lần này tổ chức ngay Bờ Hồ Hoàn Kiếm, trung tâm Thủ đô, lại kéo dài hết ngày mồng 3 tháng 1 năm 2010 nên cũng yên tâm hơn.

Mỗi người đến Lễ hội Hoa lại có những cảm xúc khác nhau. Bởi phần nhiều các tác phẩm hoa, cách bày trí cũng như cách bố trí, sắp xếp các tác phẩm khác như gốm sứ, các mô hình, dàn trống hội… cùng trong không gian hoa đã được quảng bá khá rầm rộ trên các phương tiện thông tin đại chúng về ý nghĩa, nội dung, thông điệp của từng sản phẩm trong lễ hội. Vì thế, tôi cũng thật khó hiểu hết được khi tận mắt được xem, được ngắm nghía, được thưởng thức. Toàn bộ bốn con đường bao quanh Hồ Gươm đều được trưng bày thành các phố hoa với rất nhiều các lẵng hoa đẹp, hoa lạ từ khắp nơi mang về. Nhưng đường Đinh Tiên Hoàng, suốt từ trước cửa Bưu điện Bờ Hồ, qua Trụ sở UBND thành phố, qua Điện lực thành phố là đoạn đường biến thành phố đi bộ hai bên vỉa hè, còn lòng đường trưng bày toàn bộ các mô hình như biểu tượng Hà Nội bằng hoa, dàn trống hội, áo dài hoa, mô hình Khuê Văn Các, mô hình cầu Long Biên, mô hình xe điện một thời của thành phố, cùng dãy xe xích lô trang trí khá bắt mắt. Nhưng lạ và được nhiều người chụp ảnh, nhiều người chen chúc nhau xem với sự tò mò thích thú nhất chính là các mô hình của làng quê Việt. Từ cái ao hoa súng, cánh đồng lúa đang xanh tốt, cánh đồng lúa chín, khóm chuối, chiếc giếng khơi, chum nước, con mương nhỏ, cây cầu tre, ngõ quê với những rặng tre hai bên, bụi lau… Nhìn mọi người say sưa ngắm những thứ quê kiểng, dân giã ấy, tôi chợt thấy vui vui vì hình như họ chưa bao giờ nhìn thấy những thứ này, kể cả rất nhiều trong đó là những sinh viên, thanh niên ở các vùng miền lên đây học, lao động. Thật lạ. Những thứ dân giã thế này hàng ngày mấy khi họ để ý, vậy mà mang về giữa Thủ đô bày ra thì tất cả háo hức xem, háo hức chụp ảnh. Mảnh ruộng con con, lúa chín xơ xác mà còn thích thế thì khi được ngắm nhìn cánh đồng thật, rộng bát ngát, lúa tốt bời bời, cảm xúc của họ sẽ thế nào nhỉ. Toàn bộ phía trước tượng đài Lý Thái Tổ được trưng bày các sản phẩm hoa nghệ thuật do các huyện quận của thành phố mang đến và những con rồng bằng hoa độc đáo, lạ mắt.

Tôi không ngạc nhiên nhiều về lễ hội mà chỉ ngạc nhiên về sự thích thú, sự tò mò, lạ lẫm của hầu hết người xem trước những thứ hết sức bình thường chứ không phải là những loại hoa lạ, hoa quý được để trong những chiếc lẵng, chiếc bồn rất đẹp quanh bờ Hồ. Người nước ngoài họ thấy thú vị về việc đó nên nhiều người chủ động đề nghị được chụp ảnh và chụp ảnh giúp những đôi trai gái, những cặp vợ chồng xem các tác phẩm hoa. Chắc họ thấy vui vui! Mặc dù trời mưa bụi khá mau hạt, nhưng khoảng 4 giờ chiều chợt hửng nắng khiến cho không khí quanh Hồ Gươm chợt bừng sáng trong khoảng hơn nửa giờ đồng hồ. Cho đến hơn 5 giờ chiều, vẫn còn những tác phẩm nghệ thuật hoa được các nghệ nhân tiếp tục làm và hoàn thiện ngay cạnh mô hình tàu điện Hà Nội.

Cảm nhận chung về lễ hội là quá đông người. Người từ đâu đổ về lễ hội hoa mà đông đến kinh khủng. Càng về chiều càng đông. Tây có, Ta có. Khá nhiều khách nước ngoài họ đến chủ yếu để xem người Ta ngắm hoa, chụp ảnh. Ta thì có đủ trẻ, già nhưng hầu hết là thanh niên, học sinh, sinh viên. Hôm nay không phải ngày nghỉ mà còn đông thế thì ngày mai 1 – 1 – 2010 còn đông thế nào. Chen nhau nhích từng bước một. Đông nên nhiều người chỉ xem đầu người khác chứ đâu có thấy được hoa đẹp thế nào. Đông người nên chụp ảnh quay phim cũng khó, máy phải giơ tít trên đầu mà cũng chẳng chụp hết được. Đông nên mọi người xúm xít vào xem, va quệt, giẫm lên mấy cọc rào, đứng cạnh tác phẩm hoa chụp hình nên lực lượng bảo vệ, an ninh thổi còi, quát tháo, thậm chí là đuổi ra liên tục. Khoảng 4 giờ 30 chiều, do quá đông người, dù lực lượng bảo vệ và an ninh dày đặc vẫn lo không bảo vệ được mấy con rồng hoa bên tượng đài Lý Thái Tổ nên đuổi hết người xem xuống phía dưới, không cho đứng gần hàng rào nữa.

Cũng vì đông người nên người ta dễ nhận ra những điểm yếu, rất yếu của các nhà tổ chức lễ hội khi họ chỉ biết chăm lo, bảo vệ sự an toàn của các tác phẩm hoa trước ý thức quá kém của người xem hội, mà không lo được các thứ khác như bãi gửi xe, nhà vệ sinh, việc ăn uống an toàn thực phẩm. Mà điều này, đáng lẽ ra trong dự trù cho lễ hội đã phải tính đếm đến. Rất nhiều hàng ăn uống bán rong, có lẽ cũng đã mua chỗ rồi, bày bán khá luộm thuộm và nhộm nhoạm ngay lối đi, rất mất vệ sinh và khó mà bảo đảm an toàn thực phẩm nhưng lại được du khách ăn rất đông vì mệt và đói. Cũng vì quá đông, không có đủ chỗ nghỉ chân cho du khách khi mà các ghế đá, các cột đèn quá ít thì đã có các hàng rong trải chiếu cho thuê chỗ ngồi. Nếu ngồi để ăn uống thì không mất tiền (tất nhiên giá của món quà khi ăn đã được đội lên), còn ngồi nghỉ không thì 5.000 đồng một chỗ, 20.000 đồng một chiếu. Nhà vệ sinh công cộng có mấy chiếc quá nhỏ, giá đi vệ sinh không tăng nhưng lượng người xếp hàng dài dằng dặc chờ đợi. Chỉ khổ cho các cô gái, không thể tế nhị được nữa vì như thế thì không giải quyết được nỗi băn khoăn nên cứ ở trong vừa hé cửa ra là ngoài phải xông vào ngay chứ không chờ đến lúc cứng người cũng chẳng giải quyết nổi.

Cũng vì quá đông nên chỗ gửi xe không cần nể nang gì khách vì chính họ mới là Thượng đế. Chỗ lịch sự thì xua tay, lắc đầu kêu hết chỗ, chỗ không thì chẳng nói chẳng rằng cứ như điếc và ai năn nỉ nhiều là bị mắng luôn. Dọc các con phố xung quanh Bờ Hồ khó tìm ra chỗ gửi xe. Tôi vốn khá quen thuộc khu vực này mà còn lòng vòng hơn tiếng đồng hồ mới tìm được chỗ gửi xe. Giá xe cũng trên trời. Mềm và lịch sự nhất là 10.000 đồng một xe, còn thường là 20 nghìn, thậm chí có chỗ tới 50 nghìn. Không gửi thì… biến. Chính vì thế mà những lúc này thấy đi các bác xe ôm, các bác taxi thật đáng quý vì nếu không đi xe máy mà nhờ các bác đó chở đến là tuyệt nhất. Đáng lẽ Ban tổ chức phải tính đến số lượng người, xe để bố trí các điểm trông giữ quanh khu vực dân cư, nhất là khu vực trước Nhà thờ Lớn.

Cũng vì quá đông nên hầu hết mọi người chỉ xem đầu nhau, phải chen chúc, xô đẩy nhau. Giá như Ban tổ chức làm các bục có bậc cao dần lên như trong sân vận động ở quanh các tác phẩm hoa thì mọi người đều có thể dễ dàng xem hoa mà không phải xô đẩy nhau, không để lực lượng bảo vệ phải nhắc nhở quát tháo, đỡ mỏi mồm họ, đỡ làm phiền người xem. Và ý thức không tốt của một bộ phận nhỏ người xem cũng sẽ giảm đi.

Hoàng Trọng Muôn